Aanrader of niet? Je werk meenemen naar het familiekerstdiner

De dag voor kerst las ik in het NRC bruikbare tips over hoe je kerstavond op een veilige manier met je familie doorkomt. Niet te veel drinken, geen gevoelige onderwerpen ter sprake brengen en niet op alle opmerkingen reageren. Dat moet toch lukken zou je denken…… Voor dit jaar had ik bedacht om met de familie een ronde positieve woorden te doen met behulp van DISC-kaarten.

                                                DISC is een gedrags- en communicatiemodel dat in het trainersvak veel wordt gebruikt. Het model bestaat uit vier kerstmenukleuren behorend bij de letters DISC; bij de D van doener, daadkracht, dynamiek hoort de kleur rood. De I is geel en staat voor interactie, inspirerend en innovatief. De groene S kenmerkt stabiel, sociaal, sympathiek en bij de blauwe C horen woorden als correct, controle en consequent. De kern van DISC is dat je jezelf beter begrijpt, de ander en de interactie met elkaar. Het doel is dat de interactie en samenwerking tussen mensen effectiever verloopt.

Ik deed een DISC-oefening met een kaartspel. Mijn ervaring is dat dit in teams zeer positief wordt ontvangen. Van te voren had ik al een sterk vermoeden dat er nogal wat verschillende kleuren in onze familie aanwezig zijn. Dit spel kon de onderlinge relaties verbeteren en verdiepen. En vanuit de kerstgedachte was het mooi om positieve punten
van elkaar benoemen met daarbij voorbeelden zodat het meer betekenis kreeg. Leuk bedacht vanuit mijn ‘gele I’ maar het is helaas teleurstellend en pijnlijk afgelopen.

Ik had een cruciale fout gemaakt die avond. Vanaf het begin van de avond gingen er al cynische opmerkingen over de tafel. Denk aan opmerkingen als: “Ik ben benieuwd hoe lang het kerstdiner dit jaar goed gaat” of tegen de nieuwe gast aan tafel: “ Ik vraag me af of je er volgend jaar ook bij bent. We hebben er al meerdere zien komen en gaan”. Mijn introductie van het kaartspel werd becommentarieerd met: “Gaan we nu Tarotkaarten leggen?”.

Zoals ik weet en heb geleerd bij de opleiding “Deep Democracy” is cynisme een van de signalen van sabotage. Er is dan namelijk een negatieve onderstroom waar de onderlinge verhoudingen een te grote rol spelen. Om op zo een moment door te gaan heeft geen zin, en dit is tijdens het kerstdiner ook gebleken.

Voor mij een hele duidelijke les, dat ik mijn werk als trainer/faciliator in 2016 nog scherper zal zijn op de onderstroom en het cynisme dat ik aan kan treffen als ik met teams aan het werk ben. Gedrags-en communicatiemodellen kunnen zeker ondersteunend zijn maar zijn zinloos als er sabotagegedrag aanwezig is.

Volgend jaar kerst? Eerst maar even de onderlinge verhoudingen doornemen.